نتایج: 71 / 71
آ
- آرای پاکت دوتایی (Double-envelope votes)
- برگههای رأیی که در جایی غیر از شعبه اخذ رأی تعیینشده برای رأیدهنده به صندوق ریخته میشوند و در اصطلاح رسمی «پاکتهای بیرونی» نام دارند. بیشتر آنها از اعضای نیروهای امنیتی است که دور از خانه مستقرند؛ بقیه از بیماران و کارکنان بیمارستانها، زندانیان و بازداشتشدگان، دیپلماتهای مأمور در خارج، ساکنان مراکز نگهداری سالمندان و افراد دارای معلولیت. (منبع: Israel Democracy Institute, 2 نوامبر 2022)همچنین ببینید: نحوه رأیدهی اسرائیلیها, نتایج.
- آستانه انتخاباتی (Electoral threshold)
- هر فهرست برای کسب کرسی دستکم به 3.25% آرای معتبر نیاز دارد؛ این قاعده از انتخابات 2015 برقرار است. در سال 2022 این رقم معادل 154,855 رأی بود. آرای فهرستهایی که به این حد نمیرسند پیش از تقسیم کرسیها کنار گذاشته میشوند. (منبع: Israel Democracy Institute, 16 مارس 2026)همچنین ببینید: از آرا تا کرسیها, نظرسنجیها.
ا
- ائتلاف (Coalition)
- احزابی که با هم دولت را در دست دارند. هیچ حزبی به تنهایی هرگز اکثریت کرسیهای کنست را به دست نیاورده است، از این رو همه دولتهای اسرائیل ائتلافی بودهاند و از سه تا نه فراکسیون را در بر گرفتهاند. دولتهایی که پس از انتخابات تشکیل شدهاند تقریباً همیشه حمایت دستکم 61 عضو را داشتهاند. (منبع: Israel Democracy Institute, 15 آوریل 2026)همچنین ببینید: Forming a government.
- اپوزیسیون (Opposition)
- احزابی در کنست که بخشی از دولت نیستند. رهبری آن با رهبر اپوزیسیون است، که معمولاً از بزرگترین فراکسیون اپوزیسیون است و سمتش اختیارات و جایگاه ویژهای دارد. (منبع: Israel Democracy Institute, 29 آوریل 2026)همچنین ببینید: Forming a government, نقشهٔ احزاب.
- اشغالی (Occupied)
- واژه این سایت برای کرانه باختری و بخشهایی از غزه که در دست اسرائیل است. نظر مشورتی غیرالزامآور دیوان بینالمللی دادگستری در سال 2024 از «سرزمین فلسطینی اشغالشده از سال 1967» سخن میگوید. نتانیاهو پاسخ داد: «قوم یهود در سرزمین خود اشغالگر نیست.» (منبع: Times of Israel, 19 ژوئیهٔ 2024)همچنین ببینید: The West Bank and annexation, Who votes, and who doesn't.
- اشکنازی (Ashkenazi)אשכנזיash-ke-nah-ZEE
- یهودیانی که ریشه خانوادگیشان عمدتاً به اروپای مرکزی و شرقی میرسد؛ جمع آن اشکنازیم. مرکز پیو دریافت که «دستکم دو سوم اشکنازیها خود را یهودی سکولار (حیلونی) میدانند»، در مقایسه با 32% از سفاردیها و میزراحیها. (منبع: Pew Research Center, 8 مارس 2016)همچنین ببینید: اسرائیل سکولار, Masorti Israel.
- الحاق (Annexation)
- اعمال قانون و اداره اسرائیل بر سرزمینهایی در کرانه باختری. کنست آن را به قانون تبدیل نکرده است. در 22 اکتبر 2025 لایحهای برای اعمال قانون اسرائیل بر «همه مناطق شهرکنشین» با 25 رأی موافق در برابر 24 رأی مخالف از شور مقدماتی گذشت و به کمیسیون امور خارجه و دفاع فرستاده شد. حامیان آن را اعمال حاکمیت مینامند؛ این سایت میگوید الحاق. (منبع: Jerusalem Post, 22 اکتبر 2025)همچنین ببینید: The West Bank and annexation, Settlers, Who votes, and who doesn't.
- انتفاضه (Intifada)
- نام خیزشهای فلسطینیان علیه اشغالگری اسرائیل. نخستین آنها در دسامبر 1987 آغاز شد و تا توافقهای اسلو در سال 1993 ادامه یافت؛ به شمارش الجزیره «بیش از 100 اسرائیلی به دست فلسطینیان کشته شدند» و «دستکم 1,000 فلسطینی به دست نیروهای اسرائیلی کشته شدند». دومی در سپتامبر 2000 آغاز شد (نگاه کنید به: گاهشمار). (منبع: Al Jazeera, 8 دسامبر 2023)همچنین ببینید: جدول زمانی, The West Bank and annexation, Who votes, and who doesn't.
- انحلال کنست (Dissolution)
- کنست میتواند با تصویب قانون انحلال، که در شور سوم دستکم به 61 رأی نیاز دارد، دوره خود را زودتر پایان دهد. اگر موعد تصویب بودجه کشور (در سالهای عادی، 31 مارس) بدون تصویب آن بگذرد نیز خودبهخود منحل میشود. در هر دو حالت، انتخابات تازهای برگزار میشود. (منبع: Israel Democracy Institute, 12 مهٔ 2026)همچنین ببینید: Forming a government.
ب
- بادیهنشینان (بدویها) (Bedouin)
- بازرس کل کشور در پایان سال 2023 حدود 325,000 بدوی را در نقب شمارش کرد، یعنی حدود 20% جمعیت این منطقه. این نهاد «جمعیت پراکنده بدوی» را، که روستاهای به رسمیت شناختهنشده را هم در بر میگیرد، بین 70,000 تا 90,000 نفر برآورد میکند. (منبع: Jerusalem Post (State Comptroller report), 28 آوریل 2026)همچنین ببینید: Palestinian citizens of Israel.
- بازشماری / اعتراض به کمیته مرکزی انتخابات (Recount / appeal to the Central Elections Committee)
- اعتراض رسمی به شمارش یا نتیجه تأییدشده، که به کمیته مرکزی انتخابات ارائه میشود. برای انتخابات 2026، اعتراض تا 18 نوامبر امکانپذیر بود. (منبع: Jerusalem Post, 13 ژوئیهٔ 2026)همچنین ببینید: نتایج, نحوه رأیدهی اسرائیلیها.
- برگه رأی (Ballot slip)
- اسرائیلیها روی کاغذ رأی میدهند. رأیدهنده پشت پرده یک برگه چاپی برای فهرست مورد نظرش برمیدارد، آن را در پاکتی میگذارد و در آن را میبندد و پاکت را در صندوق میاندازد. برگهای که روی آن چیزی نوشته شده باشد، برگه پاره، یا پاکتی که بیش از یک برگه در آن باشد باطل میشود. (منبع: Ynet, 31 اکتبر 2022)همچنین ببینید: نحوه رأیدهی اسرائیلیها.
- بلوک (The bloc)
- احزابی که از نخستوزیری بنیامین نتانیاهو حمایت میکنند. در سال 2022 مجموع آرای دو بلوک «تقریباً یکسان» بود، اما اردوگاه او «اکثریت روشن 64 کرسی» را به دست آورد. این سایت فهرستها را در بلوک نتانیاهو، بلوک مخالف نتانیاهو (احزاب صهیونیست)، فهرستهای میان دو بلوک، و فهرست مشترک و رعام دستهبندی میکند. این گروهبندیهای نظرسنجی به معنای توافق ائتلافی نیست. (منبع: Israel Democracy Institute, 8 نوامبر 2022)همچنین ببینید: نقشهٔ احزاب, نظرسنجیها, نتایج.
- بیبی (Bibi)
- لقب بنیامین نتانیاهو از کودکی. او در ژوئیه 2019 با 4,876 روز از داوید بنگوریون پیشی گرفت و طولانیترین دوره نخستوزیری در تاریخ اسرائیل را از آن خود کرد؛ او نخستین بار از 1996 تا 1999 و بار دیگر از 2009 در این سمت بود. (منبع: Times of Israel, 20 ژوئیهٔ 2019)همچنین ببینید: نقشهٔ احزاب.
- بیتالمقدس شرقی (East Jerusalem)
- بخشی از اورشلیم (بیتالمقدس) که اسرائیل در سال 1967 تصرف کرد و قانون، صلاحیت قضایی و اداره خود را بر آن اعمال کرد؛ یک قانون اساسی در سال 1980 «اورشلیم کامل و متحد» را پایتخت آن اعلام کرد. شورای امنیت سازمان ملل و دیوان بینالمللی دادگستری آن را سرزمین اشغالی میدانند. به گفته دیوان، اسرائیل «فلسطینیان ساکن آنجا را بیگانه تلقی میکند» و برای آنها مجوز اقامت الزامی کرده است. (منبع: International Court of Justice, advisory opinion (UN doc. A/78/968), 19 ژوئیهٔ 2024)همچنین ببینید: Who votes, and who doesn't, The West Bank and annexation.
پ
- پاسگاه شهرکنشینی (آوتپست) (Outpost)
- شهرکی در کرانه باختری بدون جایگاه رسمی. جنبش «صلح اکنون» این پاسگاهها را «شهرکهایی که دولتهای اسرائیل از دهه 1990 به شیوهای غیررسمی و غیرقانونی ایجاد کردهاند» تعریف میکند. (منبع: Peace Now, 1 ژوئن 2009)همچنین ببینید: The West Bank and annexation, Settlers.
ت
- توافق آرای مازاد (Surplus-vote agreement)
- پیمانی میان دو فهرست پیش از انتخابات، که توافق تقسیم آرا هم نامیده میشود. هنگام تقسیم کرسیهای باقیمانده، این دو فهرست یک فهرست واحد به حساب میآیند و این شانس آنها را برای کسب یک کرسی اضافی بالا میبرد. تنها دو فهرست میتوانند با هم چنین توافقی امضا کنند و توافق تنها در صورتی به حساب میآید که هر دو از آستانه انتخاباتی بگذرند. (منبع: Israel Democracy Institute, 30 اکتبر 2022)همچنین ببینید: از آرا تا کرسیها, نتایج.
- توافق ائتلافی (Coalition agreement)
- توافق امضاشده میان فراکسیونهایی که دولت را تشکیل میدهند و مشخص میکند هر فراکسیون کدام وزارتخانهها را در اختیار میگیرد و دولت چه اصول راهنما و سیاستهایی را پیش خواهد برد. (منبع: Israel Democracy Institute, 29 آوریل 2026)همچنین ببینید: Forming a government.
- توافقهای اسلو (Oslo Accords)
- توافقهای میان اسرائیل و سازمان آزادیبخش فلسطین که اسحاق رابین و یاسر عرفات در 13 سپتامبر 1993 امضا کردند و تشکیلات خودگردان فلسطین را پدید آوردند. این توافقها دورهای انتقالی و پنجساله برای خودگردانی فلسطینیان تعیین کردند و مسائلی چون اورشلیم و پناهندگان را به بعد موکول کردند. اسلو دو در سال 1995 کرانه باختری را به مناطق A، B و C تقسیم کرد. (منبع: Ynet, 7 فوریهٔ 2009)همچنین ببینید: The West Bank and annexation, A Palestinian state and the 2026 vote, Who votes, and who doesn't.
- توراتو اومانوتو («تورات پیشه اوست») (Torato Umanuto)
- عبارتی عبری به معنای «تورات پیشه اوست»: ترتیبی که پس از تأسیس کشور برقرار شد و بر پایه آن طلاب یشیوا میتوانستند اعلام کنند «[تحصیل] تورات پیشه من است» و معافیت موقت از خدمت سربازی بگیرند. این معافیتها در 30 ژوئن 2023 منقضی شد. (منبع: Israel Democracy Institute, 21 ژانویهٔ 2026)همچنین ببینید: The Haredi draft.
چ
- چپ و راست (Left and right)
- در اسرائیل، چپ و راست بیشتر با مواضع درباره فلسطینیان، سرزمینهای اشغالی و کشور فلسطینی تعریف میشود. دیدگاههای اقتصادی بُعدی جداگانه و ضعیفترند: یک پیمایش کارشناسی درباره مواضع احزاب، شاس و یهودیت متحد تورات را در مسئله فلسطین در راست و در اقتصاد در چپ قرار میدهد. (منبع: Zur and Bakker, Party Politics (CHES-Israel 2021–22))همچنین ببینید: The American lens, نقشهٔ احزاب.
ح
- حاکمیت (Sovereignty)
- واژهای که حامیان الحاق به کار میبرند: «اعمال حاکمیت» یعنی گسترش قانون اسرائیل به سرزمینهایی در کرانه باختری. هنگامی که کابینه در فوریه 2026 کنترل اسرائیل بر زمینهای کرانه باختری را گسترش داد، بتسلئیل اسموتریچ آن را بخشی از «انقلاب عادیسازی و حاکمیت دوفاکتو که ما رهبری میکنیم» خواند؛ وزارت خارجه آن را «اقدامی اداری» نامید. این سایت میگوید الحاق. (منبع: Times of Israel, 19 فوریهٔ 2026)همچنین ببینید: The West Bank and annexation.
- حروف فهرستها (Ballot letters)
- هر فهرست با یک رمز کوتاه از حروف عبری که روی برگه رأی آن چاپ میشود در انتخابات شرکت میکند، و کمیته مرکزی انتخابات نتایج شمارش را بر اساس همین حروف اعلام میکند، نه نام حزب. در سال 2022 ستون لیکود در پرونده نتایج کمیته با מחל مشخص شده بود. (منبع: Central Elections Committee, 8 نوامبر 2022)همچنین ببینید: نحوه رأیدهی اسرائیلیها, نتایج.
- حریدیها (Haredim)חרדיםhah-ray-DEEM
- مذهبیترین یهودیان اسرائیل (مفرد: حریدی)، که در انگلیسی اغلب «اولترا ارتدوکس» نامیده میشوند. در آمار اداره مرکزی آمار برای سال 2025، که در سپتامبر 2026 منتشر شد، 11.5% از بزرگسالان یهودی خود را حریدی خواندند. (منبع: Ynet (Central Bureau of Statistics), 3 سپتامبر 2026)همچنین ببینید: حریدیها, The Haredi draft.
- حزبالله (Hezbollah)
- حزب سیاسی و گروه شبهنظامی شیعه مستقر در لبنان با پشتیبانی ایران، که از سال 1992 در پارلمان لبنان کرسی دارد. پس از حمله اکتبر 2023 به رهبری حماس، شلیک موشک، خمپاره و پهپاد از آن سوی مرز را آغاز کرد. یک کارزار نظامی اسرائیل در سال 2024 آن را بهشدت تضعیف کرد و دو طرف در نوامبر 2024 بر سر آتشبسی با میانجیگری آمریکا توافق کردند. (منبع: Council on Foreign Relations, 17 آوریل 2026)همچنین ببینید: The war and the hostages.
- حکومت نظامی (Military rule)
- حکومت اسرائیل بر فلسطینیان کرانه باختری از طریق ارتش خود از سال 1967. دیوان بینالمللی دادگستری در سال 2024 دریافت که اسرائیل «تا حد زیادی قانون نظامی خود را جایگزین قانون محلی کرده است»: فلسطینیان در دادگاههای نظامی محاکمه میشوند و شهرکنشینان در دادگاههای مدنی اسرائیل. از اواخر 2022 یک وزیر غیرنظامی در وزارت دفاع درباره امور مدنی منطقه C تصمیم میگیرد. (منبع: International Court of Justice, advisory opinion (UN doc. A/78/968), 19 ژوئیهٔ 2024)همچنین ببینید: Who votes, and who doesn't, The West Bank and annexation.
- حماس (Hamas)
- جنبش اسلامگرای فلسطینی و رقیب فتح، حزب محمود عباس. حماس در انتخابات قانونگذاری فلسطین در سال 2006 پیروز شد، «در کودتایی خشونتآمیز علیه فتح در سال 2007» کنترل غزه را به دست گرفت و از آن زمان بر آن حکومت میکند. تایمز اسرائیل آن را گروهی تروریستی میخواند. حماس حمله 7 اکتبر 2023 به اسرائیل را رهبری کرد (نگاه کنید به: گاهشمار). (منبع: Times of Israel, 25 آوریل 2026)همچنین ببینید: The war and the hostages, Who votes, and who doesn't, جدول زمانی.
- حمایت از بیرون (Outside support)
- حمایت از دولت در رأیگیریهای کنست بدون پیوستن به کابینه یا در دست گرفتن وزارتخانه. پس از خروج شاس از ائتلاف رابین در سپتامبر 1993، 56 عضو باقیمانده ائتلاف به حمایت فراکسیونهای عربی از بیرون متکی بودند. رعام در سال 2021 به ائتلاف بنت-لاپید پیوست. «ائتلافساز» عضویت در کابینه، حمایت فرضی از بیرون و رأی ممتنع را از هم جدا میکند؛ این گزینهها به معنای توافق نیستند. (منبع: Israel Democracy Institute, the 1992 elections, 5 اکتبر 2026)همچنین ببینید: Forming a government, جدول زمانی, /coalition-builder.
- حیلونی (سکولار) (Hiloni)חילוניhee-lo-NEE
- یهودی سکولار؛ جمع آن حیلونیم. در تازهترین شمارش اداره مرکزی آمار، 39.6% از یهودیان 20 ساله و بالاتر خود را سکولار خواندند، بزرگترین گروه منفرد، اما نه اکثریت. بقیه: 21.8% سنتی و نه چندان مذهبی؛ 14.0% سنتی-مذهبی؛ 12.4% مذهبی؛ 11.5% حریدی. (منبع: VIN News (Central Bureau of Statistics), 9 سپتامبر 2026)همچنین ببینید: اسرائیل سکولار.
خ
- خط سبز (Green Line)
- خط آتشبس سال 1949 که اسرائیل و کرانه باختری را از هم جدا میکند و مرز موجود پیش از جنگ 1967 بود. تلآویو در سال 2022، برخلاف رویه وزارت آموزش، علامتگذاری آن را روی نقشههای کلاسهای درس آغاز کرد. (منبع: Times of Israel, 25 اوت 2022)همچنین ببینید: The West Bank and annexation, نقشه رای.
د
- داتی لئومی (مذهبیهای ملیگرا) (Dati leumi)דתי לאומיdah-TEE leh-oo-MEE
- یهودیان مذهبی ملیگرا، که صهیونیستهای مذهبی هم نامیده میشوند: در عمل ارتدوکس و به طور کامل بخشی از دولت صهیونیستی، از جمله در خدمت سربازی. در پیمایش سال 2026 اداره مرکزی آمار، 12.4% از بزرگسالان یهودی خود را «مذهبی» (داتی) خواندند، که نزدیکترین دسته رسمی به این گروه است. این گروه با حزب صهیونیسم مذهبی یکی نیست. (منبع: Ynet (Central Bureau of Statistics), 3 سپتامبر 2026)همچنین ببینید: Religious Zionists.
- دادستان کل (Attorney general)
- دادستان کل اسرائیل ریاست دادستانی کیفری را بر عهده دارد، در دادگاه نماینده دولت و منافع عمومی است و «به عنوان مفسر مجاز قانون» به دولت مشاوره حقوقی میدهد. پیشنهادهای تفکیک این نقش سالهاست محل بحث است. دولت کوشید دادستان کل کنونی را برکنار کند، اما احکام دیوان عالی روند برکناری را متوقف کرد. (منبع: Israel Democracy Institute, 15 آوریل 2026)همچنین ببینید: Courts and the judicial overhaul.
- دروزیها (Druze)
- جامعهای دینی که سنتش، به تعبیر مرکز پیو، «عناصری از اسلام، هندوئیسم و حتی فلسفه کلاسیک یونان را در خود جای داده است». دروزیها حدود 2% جمعیت اسرائیل را تشکیل میدهند و در شمال متمرکزند. برخلاف بیشتر شهروندان مسلمان و مسیحی، مردان دروزی در ارتش خدمت میکنند: حدود شش نفر از هر ده نفر به پیو گفتند که خدمت کردهاند (45%) یا در حال خدمتاند (15%). (منبع: Pew Research Center, 21 مارس 2016)همچنین ببینید: Druze.
- دولت انتقالی (Transitional government)
- نام رایج، که در قانون نیامده است، برای دولت پیشینی که تا تشکیل دولت تازه به کار خود ادامه میدهد. قانون برای جلوگیری از «خلأ حکمرانی» هیچ محدودیتی بر اختیارات آن نمیگذارد، اما دولتهای انتقالی «دامنه معقولیت» محدودتری دارند و باید با خویشتنداری عمل کنند. (منبع: Israel Democracy Institute, 12 مهٔ 2026)همچنین ببینید: /government, Forming a government.
- دولت چرخشی (Rotation government)
- دولتی با دو رأس، یک نخستوزیر و یک نخستوزیر جانشین، که در تاریخی از پیش تعیینشده جای خود را عوض میکنند. این شکل در سال 2020 برای دولت نتانیاهو-گانتس ایجاد شد که وزیرانش به دو بلوک، هر یک وابسته به یکی از دو رهبر، تقسیم شدند و هر یک از دو رأس بر تصمیمهای مهم دیگری حق وتو داشت. (منبع: Israel Democracy Institute, 4 مهٔ 2020)همچنین ببینید: Forming a government.
- دیوان عالی دادگستری (باگاتس) (High Court of Justice)
- نام دیوان عالی اسرائیل هنگامی که به دادخواستها علیه اقدامات دولت رسیدگی میکند. این دیوان هم دادگاه عالی تجدیدنظر است و هم دادگاه اداری بدوی، از این رو شهروندان و گروهها میتوانند مستقیماً در برابر آن دولت را به چالش بکشند. پوشش انگلیسیزبان اغلب میگوید «High Court»؛ این سایت میگوید دیوان عالی. (منبع: Israel Democracy Institute, 14 فوریهٔ 2023)همچنین ببینید: Courts and the judicial overhaul.
ر
- رایزنیها (Consultations)
- پس از انتخابات، رئیسجمهور با نمایندگان فراکسیونهای راهیافته به کنست رایزنی میکند و سپس یکی از رهبران آنها را مأمور تشکیل دولت میکند. فرد نامزد 28 روز برای این کار فرصت دارد که میتواند 14 روز تمدید شود. (منبع: Israel Democracy Institute, 15 آوریل 2026)همچنین ببینید: /government, Forming a government.
- رأی عدم اعتماد سازنده (Constructive no-confidence)
- قاعده اسرائیل برای سرنگونی دولت مستقر: طرح عدم اعتماد تنها زمانی تصویب میشود که 61 عضو کنست از دولتی جایگزین، با معرفی نخستوزیر، دیگر وزیران و خطوط اصلی آن، حمایت کنند. مؤسسه دموکراسی اسرائیل این سازوکار را «از سختگیرانهترینها در جهان» میخواند. (منبع: Israel Democracy Institute, 6 آوریل 2022)همچنین ببینید: Forming a government.
- رئیسجمهور (President)
- رئیس کشور اسرائیل، که کنست او را برای دورهای هفتساله با اکثریت مطلق (61 عضو) و در رأیگیری مخفی انتخاب میکند. این نقش بیشتر تشریفاتی است، اما رئیسجمهور پس از انتخابات مأموریت تشکیل دولت را به یکی از اعضای کنست میسپارد، قوانین را امضا میکند و عفو میدهد. (منبع: Israel Democracy Institute, 25 مارس 2014)همچنین ببینید: Forming a government.
- ربانوت اعظم (خاخامنشین اعظم) (Chief Rabbinate)הרבנות הראשיתha-rah-bah-NOOT ha-rah-SHEET
- مرجع رسمی دینی دولت برای یهودیان، به رهبری دو خاخام اعظم، یکی اشکنازی و دیگری سفاردی، که هیئتی 150 نفره آنها را برای دورههای 10 ساله انتخاب میکند. این نهاد بر صدور گواهی کاشروت، ازدواج، طلاق و امور دیگر نظارت دارد و دو خاخام اعظم به نوبت ریاست شورای ربانوت اعظم و دادگاه عالی ربانی را بر عهده میگیرند. (منبع: Jerusalem Post, 19 مهٔ 2024)همچنین ببینید: Religion and state.
- روش بادر-عوفر (Bader–Ofer method)
- قاعده اسرائیل برای تقسیم کرسیهای باقیمانده، که با قانون بادر-عوفر در سال 1973 تصویب شد؛ یکی از اهداف آن قانون «تقویت احزاب بزرگتر» بود. پس از توزیع کرسیهای کامل، هر کرسی باقیمانده، یکی یکی، به فهرستی میرسد که در آن صورت بیشترین رأی به ازای هر کرسی را خواهد داشت. (منبع: Israel Democracy Institute, 30 اکتبر 2022)همچنین ببینید: از آرا تا کرسیها.
س
- سربازگیری از حریدیها (Haredi draft)
- کشمکش بر سر سربازگیری از مردان حریدی، که در بیشتر تاریخ این کشور میتوانستند تا زمانی که تماموقت در یشیوا تحصیل میکنند خدمت را به تعویق بیندازند. در ژوئن 2024 هیئتی نهنفره از قضات دیوان عالی به اتفاق آرا دریافت که «هیچ مبنای قانونی برای خودداری از سربازگیری طلاب یشیوا وجود ندارد». در بحثهای اسرائیلی، مردانی را که حاضر نمیشوند «فراریان از خدمت» مینامند؛ این سایت میگوید طلاب یشیوا که حاضر نشدند. (منبع: Times of Israel, 25 ژوئن 2024)همچنین ببینید: The Haredi draft, حریدیها.
ش
- شهرک (Settlement)
- بر پایه تعریف جنبش «صلح اکنون»، یکی از اجتماعات یهودی «که اسرائیل پس از 1967 آن سوی خط سبز در سرزمینهای اشغالشده در جنگ ششروزه ایجاد کرد». حدود 30% شهرکنشینان حریدیاند و در شهرهایی زندگی میکنند که برای آنها ساخته شده، مانند مودیعین عیلیت و بیتار عیلیت. (منبع: Peace Now, 1 ژوئن 2009)همچنین ببینید: Settlers, The West Bank and annexation.
- شهرکهای توسعه (Development towns)
- به تعبیر تایمز اسرائیل، «حدود 30 شهرک توسعه که در دهههای 1950 و 1960 عمدتاً در شمال و جنوب اسرائیل و در درجه اول برای اسکان مهاجران شمال آفریقا ساخته شدند». سدروت، نتیووت، اوفاکیم، دیمونا، بیتشئان و کریاتشمونا از جمله آنها هستند. (منبع: Times of Israel, 30 آوریل 2019)همچنین ببینید: Masorti Israel, نقشه رای.
- شهروندان فلسطینی اسرائیل (Palestinian citizens of Israel)
- اصطلاح این سایت برای عربهای مسلمان، از جمله بدویهای نقب، و عربهای مسیحی دارای تابعیت اسرائیل. مؤسسه دموکراسی اسرائیل و منابع دیگر میگویند «شهروندان عرب اسرائیل» یا «عربها». این مؤسسه در پایان سال 2020، 1,595,300 شهروند عرب را خارج از بیتالمقدس شرقی شمارش کرد، یعنی 17.2% جمعیت؛ این رقم دروزیها را هم در بر میگیرد. (منبع: Israel Democracy Institute, 17 مارس 2022)همچنین ببینید: Palestinian citizens of Israel, Druze, Who votes, and who doesn't.
ص
- صهیونیسم مذهبی (حزب) (Religious Zionism (party))
- حزبی به رهبری بتسلئیل اسموتریچ. برای انتخابات 2026، اسموتریچ و موشه فیگلین، رهبر حزب زهوت، توافق کردند در قالب یک «بلوک فنی» با هم نامزد شوند که به گفته خودشان هدفش «جلوگیری از هدر رفتن آرا» بود. این حزب با جنبش مذهبی ملیگرا (داتی لئومی) که نامش را با آن شریک است فرق دارد. (منبع: Ynet)همچنین ببینید: نقشهٔ احزاب, Religious Zionists.
ط
- طرح تغییرات قضایی (Judicial overhaul)
- طرحی که یاریو لوین، وزیر دادگستری، در ژانویه 2023 اعلام کرد تا دادگاهها را از بهکارگیری آزمون «معقولیت» درباره تصمیمهای دولت منع کند، به دولت اکثریتی ثابت در کمیته گزینش قضات بدهد، بازبینی قضایی قوانین را محدود کند، به 61 عضو کنست اجازه دهد قانونی را که دیوان باطل کرده دوباره تصویب کنند، و به وزیران اجازه دهد مشاوران حقوقی خود را منصوب کنند. (منبع: Times of Israel, 4 ژانویهٔ 2023)همچنین ببینید: Courts and the judicial overhaul.
- طرح جدایی از غزه (Gaza disengagement)
- عقبنشینی اسرائیل از نوار غزه در سال 2005، که طی آن بیش از 8,000 اسرائیلی از 21 شهرک، از جمله شهرکهای گوش قطیف، خارج شدند. این سرزمین به تشکیلات خودگردان فلسطین تحویل داده شد و سپس حماس در سال 2007 آن را به تصرف درآورد. (منبع: Ynet, 2 اوت 2025)همچنین ببینید: The war and the hostages, Settlers.
ف
- فهرست (List)
- آنچه اسرائیلیها به آن رأی میدهند: فهرست رتبهبندیشده نامزدهای یک حزب یا ائتلاف. رأیدهندگان نمیتوانند ترتیب را تغییر دهند و برگه رأی حتی نام نامزدها را ندارد، جز گاهی نام سرفهرست. کرسیهای یک فهرست به ترتیب به نامهای بالای آن میرسد. (منبع: Israel Democracy Institute, 29 آوریل 2026)همچنین ببینید: از آرا تا کرسیها, نقشهٔ احزاب.
ق
- قانون بازگشت (Law of Return)
- قانون مصوب 1950 که در 1970 اصلاح شد و به هر کسی که دستکم یک پدربزرگ یا مادربزرگ یهودی داشته باشد تابعیت میدهد. ربانوت اعظم تنها کسانی را یهودی میشناسد که مادر یهودی دارند یا به شیوه ارتدوکس و با تأیید آن به یهودیت گرویدهاند، از این رو بسیاری از مهاجرانی که بر اساس این قانون پذیرفته شدهاند از نگاه ربانوت یهودی نیستند و نمیتوانند در مراسمی مورد تأیید دولت ازدواج کنند. (منبع: Times of Israel, 4 ژانویهٔ 2019)همچنین ببینید: Russian-speaking Israelis, Religion and state.
- قانون دولت-ملت (Nation-State Law)
- قانون اساسی: اسرائیل – دولت-ملت قوم یهود، که در ژوئیه 2018 با 62 رأی موافق در برابر 55 رأی مخالف تصویب شد. بر پایه ترجمه تایمز اسرائیل، این قانون اعلام میکند که «حق اعمال حق تعیین سرنوشت ملی در دولت اسرائیل منحصر به قوم یهود است» و «زبان عربی در این کشور جایگاه ویژهای دارد». (منبع: Times of Israel, 18 ژوئیهٔ 2018)همچنین ببینید: Palestinian citizens of Israel, Druze.
- قوانین اساسی (Basic Laws)
- اسرائیل قانون اساسی مکتوب واحدی ندارد. مجلسی که برای نوشتن آن انتخاب شده بود خود را به کنست تبدیل کرد و به جای آن «قانون اساسی تدریجی، متشکل از مجموعهای از "قوانین اساسی" که در طول سالها وضع شوند» را برگزید. قانون اساسی: کنست و قانون اساسی: دولت، قواعد انتخابات و تشکیل دولت را تعیین میکنند. (منبع: Israel Democracy Institute, 14 فوریهٔ 2023)همچنین ببینید: Courts and the judicial overhaul, Forming a government.
ک
- کرانه باختری (West Bank)
- سرزمین غرب رود اردن که اسرائیل در جنگ 1967 تصرف کرد و از آن زمان در اشغال نظامی خود نگه داشته است (نگاه کنید به: اشغالی). این نامی است که این سایت به کار میبرد؛ گفتمان داخلی اسرائیل عمدتاً با نام کتاب مقدسیاش، یهودیه و سامره، از آن یاد میکند. (منبع: Times of Israel, 25 آوریل 2018)همچنین ببینید: The West Bank and annexation, Settlers, نقشه رای, Who votes, and who doesn't.
- کرسی («مَندات») (Mandate (seat))מנדטman-DAHT
- در نظرسنجیها و پوشش خبری انتخابات در اسرائیل، «مَندات» اغلب صرفاً به معنای یک کرسی کنست است، مانند حزبی که «انتظار میرود با 19 مَندات دوم شود». این واژه به معنای مأموریت تشکیل دولت نیست. (منبع: Al Jazeera, 22 ژانویهٔ 2013)همچنین ببینید: نظرسنجیها, نتایج.
- کمیته گزینش قضات (Judicial Selection Committee)
- هیئت نهنفرهای که قضات را منصوب میکند و نمایندگان سیاسی ائتلاف و اپوزیسیون، سه قاضی دیوان عالی و دو نماینده کانون وکلای اسرائیل در آن عضوند. قانونی که در 27 مارس 2025 تصویب شد و تنها در کنست بعدی اجرا میشود، کرسیهای کانون وکلا را به وکلایی میدهد که ائتلاف و اپوزیسیون برمیگزینند و نفوذ قضات بر انتخاب قضات دیوان عالی را از میان برمیدارد. (منبع: Times of Israel, 27 مارس 2025)همچنین ببینید: Courts and the judicial overhaul.
- کمیته مرکزی انتخابات (Central Elections Committee)
- نهادی که انتخابات کنست را برگزار میکند. ریاست آن با یکی از قضات دیوان عالی است که قضات دیوان انتخابش میکنند، و اکنون نوعام سولبرگ، معاون رئیس دیوان، این سمت را دارد. هیئت عمومی آن، که در کنست رو به پایان 31 عضو دارد، از نمایندگان فراکسیونهای کنست تشکیل میشود. این کمیته میتواند یک فهرست یا نامزد را به دلایلی که قانون تعیین کرده، از جمله تحریک به نژادپرستی، رد صلاحیت کند. (منبع: Israel Democracy Institute, 23 ژوئیهٔ 2026)همچنین ببینید: نحوه رأیدهی اسرائیلیها, نتایج.
- کنست (Knesset)כנסתKNEH-set
- پارلمان اسرائیل با 120 عضو و بدون مجلس دوم. انتخابات باید هر چهار سال برگزار شود، اما از 1996 تا 2022 به طور میانگین هر 2.4 سال یک بار برگزار شد. (منبع: Israel Democracy Institute, 29 آوریل 2026)همچنین ببینید: از آرا تا کرسیها, Forming a government.
گ
- گنبد آهنین (Iron Dome)
- سامانه سیار اسرائیل برای رهگیری راکتها و گلولههای توپخانه کوتاهبرد، تا برد 70 کیلومتر. ساخت آن در سال 2007 آغاز شد و نخستین آتشبارها در سال 2011 مستقر شدند. ایالات متحده از سال مالی 2011 تا 2015 «نزدیک به 1.3 میلیارد دلار» برای آتشبارها، موشکهای رهگیر، تولید مشترک و نگهداری آن پرداخت. (منبع: CSIS Missile Defense Project, 13 ژوئیهٔ 2021)همچنین ببینید: The war and the hostages.
م
- ماسورتی (سنتی) (Masorti)מסורתיmah-sor-TEE
- یهودیان سنتی، جمع ماسورتیم، که در مقیاسی که پیمایشهای اسرائیلی به کار میبرند میان سکولار و مذهبی قرار میگیرند. اداره مرکزی آمار آنها را به «سنتی اما نه چندان مذهبی» (21.8% از یهودیان 20 ساله و بالاتر) و «سنتی-مذهبی» (14%) تقسیم میکند. این با میزراحی یکی نیست. (منبع: VIN News (Central Bureau of Statistics), 9 سپتامبر 2026)همچنین ببینید: Masorti Israel.
- مأموریت تشکیل دولت (Mandate to form a government)מנדטman-DAHT
- وظیفه تشکیل دولت، که رئیسجمهور پس از انتخابات به یکی از اعضای کنست میسپارد. این با «مَندات» به معنای کرسی کنست فرق دارد (نگاه کنید به: کرسی («مَندات»)). قانون هیچ قاعدهای برای انتخاب تعیین نکرده است. رئیسجمهور معمولاً رهبر بزرگترین حزب را برمیگزیند، «اما این به هیچ وجه الزامی نیست»؛ معیار این است که چه کسی بهتر از همه میتواند اعتماد کنست را جلب کند. (منبع: Israel Democracy Institute, 15 آوریل 2026)همچنین ببینید: Forming a government, /government.
- معیار معقولیت (Reasonableness standard)
- آموزهای که بر پایه آن دادگاهها میتوانستند تصمیمهای دولت و وزیران را که نامعقول میدانستند باطل کنند. کنست در ژوئیه 2023 آن را محدود کرد؛ این دومین قانون دوره طرح تغییرات قضایی بود که پس از اصلاحیهای در مارس 2023، که موارد برکناری نخستوزیر به دلیل ناتوانی را محدود میکرد، تصویب شد. در 1 ژانویه 2024 هیئت کامل 15 نفره دیوان عالی با 8 رأی در برابر 7 آن قانون را باطل کرد. (منبع: Times of Israel, 1 ژانویهٔ 2024)همچنین ببینید: Courts and the judicial overhaul.
- مناطق A و B (Areas A and B)
- دو منطقه دیگر در تقسیمبندی کرانه باختری در توافق اسلو دو در سال 1995 (نگاه کنید به: منطقه C). این توافقها اسرائیل را موظف میکرد برخی اختیارات در مناطق A و B را به مقامات فلسطینی واگذار کند؛ دیوان بینالمللی دادگستری در سال 2024 به این نتیجه رسید که این واگذاریها «محدود و ناقص ماندهاند» و اسرائیل «کنترل قابلتوجهی در امور امنیتی حفظ کرده است». (منبع: International Court of Justice, advisory opinion (UN doc. A/78/968), 19 ژوئیهٔ 2024)همچنین ببینید: The West Bank and annexation, Who votes, and who doesn't.
- منطقه C (Area C)
- حدود 60% از کرانه باختری که بر اساس توافق اسلو دو در سال 1995 در کنترل کامل اسرائیل است. در منطقه A (حدود 18%) تشکیلات خودگردان فلسطین کنترل کامل دارد؛ در منطقه B (حدود 22%) کنترل مدنی با تشکیلات خودگردان و کنترل امنیتی با اسرائیل است. (منبع: B'Tselem)همچنین ببینید: The West Bank and annexation, Settlers, Who votes, and who doesn't.
- میزراحی (یهودیان شرقی) (Mizrahi)מזרחיmiz-rah-HEE
- یهودیانی که خانوادههایشان از خاورمیانه و شمال آفریقا آمدهاند؛ جمع آن میزراحیم. در پیمایش مه 2025 مؤسسه دموکراسی اسرائیل، 35.2% از بزرگسالان یهودی خود را میزراحی، 39.8% اشکنازی و 15.3% دورگه توصیف کردند. این با ماسورتی یکی نیست؛ ماسورتی شیوه دینداری را توصیف میکند نه خاستگاه را. (منبع: Israel Democracy Institute, Democracy Index 2025, May 2025)همچنین ببینید: Masorti Israel.
ن
- نتیجه رسمی (تأییدشده) (Official (certified) result)
- نتیجه سراسری که کمیته مرکزی انتخابات پس از کامل شدن شمارش، از جمله آرای پاکت دوتایی، تأیید میکند. تا آن زمان ارقام موقتاند و ممکن است تغییر کنند. برای انتخابات 2026، کمیته تأیید را برای 4 نوامبر برنامهریزی کرده بود. (منبع: Jerusalem Post, 13 ژوئیهٔ 2026)همچنین ببینید: نتایج, /government.
- نخستوزیر جانشین (Alternate prime minister)
- سمتی که با اصلاحیه سال 2020 قانون اساسی: دولت، برای دولتهای چرخشی ایجاد شد. قانون 2020 دفتر نخستوزیر جانشین را بنیان گذاشت که قرار بود بنی گانتس آن را 18 ماه در اختیار داشته باشد و سپس به نتانیاهو برسد، تا نخستوزیر پیشین پس از ترک منصب، این عنوان را حفظ کند. دیوان عالی از ابطال این قانون خودداری کرد. (منبع: Times of Israel, 12 ژوئیهٔ 2021)همچنین ببینید: Forming a government.
- نظرسنجی خروجی (Exit poll)
- برآوردهایی که سه شبکه اصلی تلویزیونی اسرائیل، کان، شبکه 12 و شبکه 13، درست در لحظه بسته شدن حوزهها در ساعت 22:00 پخش میکنند. اینها پیشبینی تعداد کرسیهای هر فهرستاند، نه شمارش آرا، و ممکن است با نتیجه نهایی فرق داشته باشند. (منبع: Ynet, 1 نوامبر 2022)همچنین ببینید: نحوه رأیدهی اسرائیلیها, نتایج.
- نکبت (Nakba)
- «فاجعه»: نامی که فلسطینیان بر آوارگی گسترده خود در 1947–49 نهادهاند. به گزارش الجزیره، تا نیمه نخست 1949 «دستکم 750,000 فلسطینی در مجموع به زور اخراج شدند یا به بیرون از سرزمین خود گریختند». فلسطینیان هر سال در 15 مه آن را گرامی میدارند. (منبع: Al Jazeera, 23 مهٔ 2017)همچنین ببینید: A Palestinian state and the 2026 vote, Who votes, and who doesn't, جدول زمانی.
و
- وضع موجود (استاتوس کوو) (Status quo)
- ترتیبات مربوط به دین و دولت که به نامه سال 1947 داوید بنگوریون به حزب حریدی آگودات اسرائیل بازمیگردد؛ نامهای که وعده میداد دولت تازه ملاحظات دینی یهودی را درباره شبات، کاشروت و قانون ازدواج در نظر بگیرد. این نامه هیچ اعتبار قانونی نداشت، اما «وضع موجود» هنوز نام ترتیباتی است که پس از آن شکل گرفت. (منبع: Israel Democracy Institute, 2 مارس 2017)همچنین ببینید: Religion and state.
ی
- یهودیه و سامره (Judea and Samaria)יהודה ושומרוןyeh-hoo-DAH veh-shom-ROHN
- نام کتاب مقدسی کرانه باختری: یهودیه بخش جنوبی و سامره بخش شمالی است. این نام اصلی در گفتمان داخلی اسرائیل است، در حالی که این سرزمین در سطح بینالمللی کرانه باختری خوانده میشود. در سال 2018 دیوید فریدمن، سفیر آمریکا، کوشید آن را در بیانیههای رسمی به کار ببرد. این سایت میگوید کرانه باختری. (منبع: Times of Israel, 25 آوریل 2018)همچنین ببینید: The West Bank and annexation.